Wat we doen | circulaire houtverwerking | de kringloop van kaphout

Gekapte (stads)bomen – van afval naar grondstof

Onze core business is het verwaarden van de “afvalstroom” kaphout.

We verzagen bomen die gekapt werden vanwege stormschade, ouderdom/ziekte, nieuwbouw, kademuurherstel enz., naar planken en balken. Grondstof voor bouwen en meubelmaken.

En we leveren producten van deze planken en balken. Het verwerken van kaphout naar producten met een lange levensduur is de meest hoogwaardige manier om kaphout te verwerken.

Kaphout werd/wordt (voorheen) vooral versnipperd of gekloofd. En vervolgens verstookt. In de vorm van haardhout, biomassa-bijstook, pellets, etc.. Verstoken van hout betekent dat de in het hout opgeslagen CO2 vrijkomt, plus enkele gifstoffen en fijnstof. (Hout verstoken is zeker niet een neutrale verwerking van kaphout, in tegenstelling tot de beweringen van sommigen. Nieuwe bomen (en die moeten er dus wel voldoende komen!) hebben tot 60 jaar (groei) nodig om dezelfde hoeveelheid CO2 te absorberen als die vrijkwam bij verstoking. En dan nog het fijnstof en de gifstoffen, die naast CO2 vrijkomen bij verbranding).

Het verstoken van kaphout is de meest laagwaardige manier om kaphout te verwerken: grondstof-vernietigend, en vervuilend (genoemde uitstoot bij verbranding).

Haarlems Hout – grondstof voor Circulaire Stad Haarlem

Onze werkplaats/winkel is gevestigd in Haarlem (in de Haarlemmer Kweektuin in Noord). We verwerken Haarlemse stadsbomen onder onze handelsnaam “Haarlems Hout”. Dat kunnen we doen dankzij een samenwerking met gemeente Haarlem en haar beheerder van de openbare ruimte, Spaarnelanden nv. Spaarnelanden is onze “partner in circulair hout”.

We hebben ook planken op voorraad afkomstig van omringende gemeenten, natuurbeheerders en landgoederen, plus Rotterdams Hout.

Kaphout als hernieuwbare grondstof – het voeden van de cirkel van circulaire houtverwerking – aanplant van nieuwe stadsbomen

Kaphout is geen afval, maar een grondstof! Voor bouwen, meubelmaken, of bijv. voor chemische producten. Zie onderstaande overzichten van mogelijke toepassingen van verzaagbaar en niet-verzaagbaar kaphout.

Kaphout is bovendien een hernieuwbare grondstof, mits er op continue basis geinvesteerd wordt in de aanplant van voldoende nieuwe (stads)bomen van goede kwaliteit.

De aanplant van nieuwe stadsbomen in Haarlem (zogenaamde “plusbomen”, naast de “herplantbomen” waarmee de gemeente gekapte bomen 1 op 1 vervangt) willen we bevorderen via  Haarlemmers Planten Bomen. Een initiatief van ons, samen met de Haarlemse Bomenwachters, Platform Haarlem Groener en kennispartner NME Haarlem.

Investeren in de aanplant van nieuwe (stads)bomen maakt onze circulaire houtverwerking rond, maar betekent uiteraard bovendien investeren in een aangename, gezonde, en klimaatbestendiger stad!

De kringloop van kaphout

We streven naar een sluitende, schone kringloop van kaphout. Door genoemde aanplant van nieuwe stadsbomen, maar ook door onze producten zoveel mogelijk met ecologische, milieuvriendelijke/afbreekbare of herbruikbare materialen te vervaardigen.

Onderstaande kaphout-kringloop-tekening is gemaakt door Sytske van Gilse.

Integrale verwerking van kaphout: productmaken van verzaagbare EN niet-verzaagbare stammen!

(i) Verzaagbaar kaphout

Verzaagbaar kaphout kan (na verzagen en drogen) toegepast  worden:

  • in de bouw (balken, gevelbetimmering);
  • in het interieur (bijv. wandbetimmering, vensterbanken, keukenpanelen, aanrechtbladen, wandplanken, evt. met ingefreesd ophangsysteem);
  • bij het vervaardigen van (stads-)/buitenmeubilair ((stads)banken, buitentafels, picknicktafels, enz.);
  • bij het vervaardigen van overige buitentoepassingen: speel-aanleidingen op groene schoolpleinen, gevelbetimmering, hekwerken, beschoeiing, schuttingen);
  • bij het vervaardigen van binnenmeubilair (tafels, bureaus, kasten, banken, enz.)
  • in de kunstensector: kunstvoorwerpen, sokkels, lijstwerk, etc.
  • ten behoeve van educatieve doelen (lessen houtbewerking, lessen houtsnijden, boomschijven met jaarringen voor leskisten van basisscholen, creatieve workshops).

(ii) Niet-verzaagbaar kaphout

We onderzoeken, samen met anderen, de lokale, hoogwaardige toepassingen er zijn voor (de biomassa/houtsnippers van) stammen van niet-zaagkwaliteit. Dat zijn stammen die bijv. (deels) rot zijn door aantasting van zwammen, ingescheurd zijn tijdens een storm, of te dun/krom/licht zijn voor de boomzaag.

Innovatieve, hoogwaardige toepassingen voor houtige biomassa, zoals bepaalde chemische producten, zijn sterk in ontwikkeling.

Uiteraard kunnen niet-verzaagbare stammen ook in hun geheel een doel dienen. Bijv. op groene speelpleinen (de kromme die niet op de boomzaag passen zijn juist leuk als speelbomen!), als wering/afrastering (stammen die te dun zijn voor de boomzaag zijn juist handig als “palen”), of als bron van biodiversiteit.

Lokaal en groen verwerken van kaphout

We verwerken onze bomen zo lokaal en groen/circulair mogelijk:

  • We verzagen onze bomen zoveel mogelijk (beperkte capaciteit van de molen) op windkracht, bij Haarlem’s houtzaagmolen De Eenhoorn;

  • We drogen onze planken zoveel mogelijk (beperkte capaciteit van de droogkamer) op zonne-warmte, in onze zelfgebouwde droogkamer op de Haarlemmer Kweektuin;
  • Onze meubelmakerij werkt zoveel mogelijk op groene stroom (nu afhankelijk van de inkoop van groene stroom door de gemeente, verhuurder van onze werkplaats; binnenkort geleverd door zonnepanelen, op de daken van de Haarlemmer Kweektuin);
  • We zetten onze restproducten (ons eigen “afval”) gratis af bij lokale derden, die daar gebruik voor hebben. Het gaat om (i) schors-/schaaldelen, waar kleurstoffen uit gemaakt worden, of speelhuisjes/schuttingen op groene schoolpleinen; (ii) restplanken, waar middelbare scholen met een houtbewerkingsafdeling kistjes, lepels etc van maken, of NME Haarlem bijenhotels, insectenhotels, egelhuisjes, etc. van maakt; en (iii) houtkrullen/schaafsel, dat gebruikt wordt bij stadslandbouwprojecten (grond-ophoging/-menging, compostering), door visrokers, of als grondlaag in maneges en het Huisdierencentrum van NME Haarlem.
  • We zetten via ons netwerk ook de restproducten van derden, bijv. de wilgentenen van Landschap Noord-Holland, af bij lokale derden die daar gebruik voor hebben (bijv. schuttingen of manden vlechten). De (gratis) afzet van lokale groene restproducten aan lokale partijen regelen we via ons initiatief Groene Grondstoffen Haarlem;

  • We werken samen met lokale toeleveranciers. Onze smid, de houtzaagmolenaar, onze graveur, onze kussenmaker enz. zijn allen Haarlemmers. We ondersteunen Haarlemse ambachtslieden, en Haarlem’s houtzaagmolen De Eenhoorn waar we kunnen door opdrachten aan hen uit te besteden, maar promoten Haarlemse ambachten ook actief via ons initiatief Haarlems Ambacht (organisatie van jaarlijkse ambachtsmarkten op de Haarlemmer Kweektuin, enz.);

  • We leveren onze producten zo lokaal mogelijk (terug) aan Haarlemmers/omwonenden. Zie bijvoorbeeld ons lopende project met de lindes van de Bakenessergracht in Haarlem. We betrekken omwonenden bij de verwerking (verzaging bij De Eenhoorn, drogen in onze zonne-oven, meubel-/productmaken in onze werkplaats). En we leveren onze producten naar verwachting over een paar maanden bijna 100% terug aan bewoners/omwonenden van de Bakenessergracht (salontafels, serveerplanken, boom-/aandenken-schijven, enz.). Het streven is: geen boom de stad/straat uit!

Circulair leveren – “zitten” als een dienst i.p.v. een bank als product

We onderzoeken, als meeste recente circulaire stap, samen met anderen, hoe we onze producten “circulair kunnen leveren”. D.w.z. hoe we “zitten” als een dienst zouden kunnen verkopen, i.p.v. (stads)banken als een product.

Stadsmeubilair van stadshout

Ons bedrijf heeft 100% particuliere afzet. We verkopen onze planken en producten aan (Haarlemse) particulieren/huishoudens, meubelmakers, architecten, ontwerpers, scholen en kantoren/bedrijven/horeca.

Particuliere Haarlemmers zelf maken het dus mogelijk dat hun stadsbomen worden hergebruikt: Haarlemmers are buying (/being) the change!

Haarlemmers kennen onze Haarlems Houten stadsbanken in de openbare ruimte van Haarlem. Die zijn niet circulair ingekocht door de gemeente, maar door particulieren aan de stad geschonken. Die plaatsten we op verschillende locaties in de stad na  juni 2015, toen een breed gesteunde motie van de Haarlemse gemeenteraad de “adoptie” van Haarlems Houten stadsbanken mogelijk maakte. Plaatsing van stadsbanken gebeurt in samenwerking met gemeente Haarlem en haar beheerder van de openbare ruimte, Spaarnelanden nv.