TedX Haarlem

Vier vragen van TedX Haarlem aan Isabelle over Haarlems Hout (13 oktober 2016):

“Haarlemse bomen horen thuis in Haarlem”, zegt Isabelle Wisse van Nederlands Hout, gevestigd in de Haarlemmer Kweektuin. “Meubels van gekapte stadsbomen doen recht aan de band die Haarlemmers voelen met hun bomen. Hout uit eigen stad is bovendien goedkoper, en groener, dan geimporteerd, en dus over lange afstanden getransporteerd, hout.”

Bart Hogers en Isabelle Wisse, getrouwd en eigenaren van Nederlands Hout, maken onder de handelsnaam Haarlems Hout, producten van Haarlemse stadsbomen. Bomen die gekapt moesten worden vanwege nieuwbouw, stormschade, enz..

img_3086
kap van iepen aan de Oudeweg in Haarlem, vanwege wegverbreding

Je hebt jarenlang als advocaat gewerkt. Sinds 2012 zet je je in voor Haarlems Hout. Waarom heb je die stap gezet?

“Het is van groot belang dat Haarlemmers zich inzetten voor een circulaire stad. Klimaatbescherming is een belangrijk en zeer actueel thema, dat iedere burger aangaat. In het Global Risk Report 2016 werd “failure to deal with climate change” als “biggest global risk” geidentificeerd. Ik geef klimaatbescherming graag mijn energie en aandacht.

Haarlems Hout draait op de dagelijkse inzet van Bart en Jos in de werkplaats, ondersteund door een om de zoveel maanden wisselend team van reintegranten, stagiairs en vrijwilligers.

Onmisbaar voor ons is onze samenwerking met gemeente Haarlem (eigenaar van de stadsbomen) en Spaarnelanden nv (bij wie we mogen boomzagen, en die onze Haarlemse Houten stadsbanken in de stad plaatst). Politieke steun is onontbeerlijk voor ons bedrijf, dat zich immers richt op gemeentelijk kaphout.

Uiteindelijk wordt ons initiatief, wel bekeken, gedragen door onze klanten. Zonder afnemers van stadshout geen hergebruik van stadsbomen! We zijn onze klanten zeer dankbaar.

img_7825

Dragen dergelijke circulaire initiatieven bij aan het milieu?

“Zeker! Hout uit eigen stad gebruiken, betekent minder transport. Bovendien is elk meubel, elke balk, in feite een CO2-opslag. Wanneer kaphout versnipperd of gekloofd, en vervolgens verstookt wordt, (het lot dat gekapte bomen normaliter treft), gaat die opslag verloren en komt de opgeslagen CO2 vrij.

Het is al circulair om gemeentelijk kaphout, tot voor kort bezien als “afval”, door verzagen en drogen om te zetten naar een grondstof voor de circulaire stad (planken en balken, inzetbaar voor bouw en meubel-/productmaken).

Maar we streven er naar ons productieproces steeds circulairder te maken. Door het hele proces van boom tot product lokaal, in Haarlem, te laten plaatsvinden (nu drogen we ons hout nog buiten de stad in droogkamers), en door te streven naar het uitsluitende gebruik van natuurlijke energiebronnen in dat proces (boomzagen en houtdrogen op zonne- of windenergie, en/of in de winter op biomassa van niet-verzaagbare bomen).

En we streven naar verwerking, op een zo hoog mogelijk circulair niveau, van ons bedrijfsspecifieke “afval” (resthout en schaafsel), en van bomen zonder zaagkwaliteit.

Om deze stappen te kunnen maken is schaalvergroting nodig (lees interregionale samenwerking), plus de aansluiting van kennis-instellingen.

Last but not least stellen we onszelf de doelstelling om circulair leverancier te worden. Welk business-model staat ons (financieel) toe dat wij als leverancier zelf eigenaar blijven van de producten die we leveren aan onze klanten?”

Je refereerde ook aan de band met gekapte bomen?

“Haarlem is relatief versteend. Haarlemmers zijn gehecht aan het groen dat er is. En verzetten zich tegen bomenkap, als die in hun ogen niet noodzakelijk is. Het is geweldig als wij Haarlemmers producten terug kunnen leveren dan stadsbomen waar zij een bijzondere band mee hadden.

We hebben zelf natuurlijk ook allerlei avonturen meegemaakt met bomen die we nooit zullen vergeten. Bijvoorbeeld een gigantische, monumentale rode beuk uit 1840, aan de Olieslagerslaan in Haarlem, reeds aangetast door reuzenzwam, die onherstelbaar beschadigd raakte bij de zomerstorm van 2015. De kap van die boom was een zeer emotionele aangelegenheid voor de eigenaren en omwonenden van de boom. Er verscheen een groot artikel in het Haarlems Dagblad, en de eigenaren hebben een prachtig online foto- en filmalbum aangelegd.

img_2781

Ook de 140-jarige eik op landgoed Ipenrode aan de Herenweg in Heemstede zal ons bijblijven. We konden de boom pas van het landgoed slepen toen de ondergrond bevroren was. We maakten van de boom een 16-persoons picknicktafel uit een stuk (4.20 m. lang), die nu staat aan dezelfde vijver waar de eik zijn leven lang stond. Ook onze kantoortafel is van deze eik gemaakt.

644082_439296566138502_267515921_n2
afvoer van de eik, over de bevroren grond van het landgoed

 

 

 

 

 

 

532486_486892824712209_1453139848_n
de picknicktafel terug op het landgoed waar de eik ooit stond, aan dezelfde vijver

De eerste boom die we (in 2012) mochten verwerken, was een atlasceder. Uit een tuin aan de Strawinskylaan in Heemstede. Het stamhout verwerkten we, samen met de leerlingen, naar een bank voor het schoolplein van een Heemsteedse basisschool. Maar een klant maakte bovendien, van een van de gedroogde takken van de ceder, een “Dutcheridoo”, een didgeridoo van Nederlands hout! Onvergetelijk was het mini-concert op deze didgeridoo, in onze werkplaats!”

img_3664
Frans Essers met zijn Heemsteedse Dutcheridoo